ማሕበራዊ ምንቅስቓስን ኣድላይነቱን

ማሕበራዊ ምንቅስቓስ (social movement) ማለት ሓደ ሕብረተሰብ ወይ ህዝቢ ከም ህዝቢ ዝኾነ ለውጢ ንምምፃእ ሃቂኑ ንኹሉ ህዝቢ ኣነቓቒሑ ናብ ሓደ ዕላማ ዘዕስል ህዝባዊ ምንቕቓሕ ማለት እዩ። ብኻሊእ ኣገላልጻ ሓዱሽ ኣብርሆት፣ ኣተሓሳስባታትን ሓሳባትን ከምኡ እውን ሓዱሽ ርድኢት (ኣረዳድኣ) ንምፍጣርን ምስራፅን ዝግበር ምልዕዓል፣ ትምህርትን፣ ሓፈሻዊ ናይ ምንቅቓሕ ስራሕትን ዝሓወሰ ከይዲ እዩ። 

መሰረታዊ ዕላማ ናይ ማሕበራዊ ምንቅስቓስ ኣብ መላእ ሕብረተሰብ ወይ ህዝቢ ኣወንታዊ ፅልዋ ንምሕዳርን ከም ህዝቢ ንቕሓት ንምውናንን ሓበራዊ ሕብረተሰባዊ ኣረኣእያታት ንምፍጣርን ምዕቃብን እዩ። ብኻሊእ ገፅ እንትረአ ማሕበራዊ ምንቅስቓስ ኣንፃር ኣሉታዊ ፅልዋ ወይ ፅዕንቶ ዝፈጥሩ  ውሽጣዊን ግዳማዊን ድሕረታት ምሒውካ ንምድርባይን ንምክልኻልን ብብርኪ ማሕበረሰብ ዝግበር ናይ ዓርሰ ምክልኻል ከይዲ እውን እዩ።

ኣብዚ ዘለናሉ መዋእል እቶም መግለጺ መንነት ተጋሩ ዝኾኑ ታሪኽ፣ ባህልታትን ቋንቋታትን እናተበረዙ ትግራዋይነት እናተዳኸመ ስለዝመጸ ናይ ህልውና ሓደጋ ኣንጸላልዩና ስለዘሎ እዚ ኩነት ንሓንሳብን ንሓዋሩን ዝቕይር ቃልሲ እዋናውን ኣድላዪን ኾይኑ ኣሎ፡፡ ማሕበራዊ ምንቅስቓስ ተጋሩ እውን መሰረት ሥልጣነ ዝኾነ መንነት (ክብርታት) ትግራዋይነት  ዳግም ንምኹላዕ ዝዓለመ ምንቅስቓስ እዩ። እዚ ምንቅስቓስ: ትግራዋይ ዓርሱ ክምጉት (ዓርሰ-ምጎታ ክገብር) ብድፍረት ሓደሽቲ ሕቶታት ከልዕልን ክምልስን፤ ንሕሉፍ ታሪኹን ህልው ኩነታትን ከም ብሓዱሽ ኣገማጢሉ ክምርምር፤ ህላወን ረብሓን መፃኢ ወሎዶታት ዘውሕሱ ስትራተጂካዊ መትከላት ብሓላፍነት ክወስድ ዝገብር ምንቅስቓስ እዩ። ጉዳይ ትግራዋይነት ዋኒን መላእ ትግራዋይ ብምዃኑ ብፍሉይ ዝምልከቶ ወይ ዘይምልከቶ ስለዘየለ ናይ ሓባር ዕድል ትግራዋይ ብናይ ሓባር ልዝብን ምርምርን ንኽውሰን ማሕበራዊ ምንቅስቓስ ኣክሱማዊ ሥልጣነ ቀያስን ወላዓይን ተራ ይህልዎ።  

ኣክሱማዊ ሥልጣነ ናይ ዓለምና በኳር ሥልጣነ ምኳኑ ኩሉ ዝመስከሮ ሓቂ እዩ። ይኹን እምበር ከም ሰብዋና ቦኽሪ ሥልጣነ ምንባርና መጠን ሐዚ ዘለናሉ ብርኪ እንትረአ ኣብ ውድቀትን ዕንክሊልን ኣለና ምባል ይካኣል። እዚ ማለት ትግራዋይ ካብ ዝነበሮ ዕድመ ፀገብ ጥንታዊ ብራኸ ሥልጣነን ክኾኖ ዝግበኦ (ኮይኑ ክንረኽቦ) ዝነበሮን እንጻር እንትረአ ሕዚ ትግራዋይ ኣብ ዘይምጥኖ ቱሑት ብርኪ ይርከብ። ስለዚ ካብ ውድቀትና ንምትሳእ ብዙሓት ናይ ቃልሲ ኣገባባት ዝጠልብ እንተኾነ እውን ማሕበራዊ ምንቅስቓስ ንኩሎም ኣገባባት ሰረት ኾይኑ ዘገልግል እዩ::

ማሕበራዊ ምንቅስቓስ ካብ ዝተመረጸሉ ሓደ ምኽንያት ካብቲ መሰረታዊ ኮርኳራይ (መሐረናይ) ሕቶና ክንብገስ ስለዘኽእለና እዩ። ንሱ እውን ንምንታይ ወዲቕና? ከመይከ ንትስእ ዝብሉ ሕቶታት ናይ ሓባር ሕቶታት ስለዝኾነኑን ናይ ሓባር መልሲ ስለዝጠልቡን እዩ። ከም ህዝቢ ኩሉ ትግራዋይ ክቕበሎ ዝግባእ ሓቂ እውን እዙይ እዩ። ዘለናሉ ብርኪ ዕብየት ንዓና ዝምጥን ኣይኮነን እንተይልና ወዲቕና ኣለና ማለት እዩ። ናይ ውድቀትና ምኽንያት መን እዩ? እንተይልና ንሕና ባዓልትና ኢና፡፡ ስለዝኾነ ነዙይ ንምቕያር ከም ህዝቢ ናይ ኩልና ማሕበረሰባዊ ምንቅስቓስ የድልየና፡፡

ካብዚ ብተወሳኺ ብክብርታትና ዝግለፅ መንነትና ናይ ሓባርና ስለዝኾነ ክብርታትና  ንምዕቃብ ዝግበር ናይ ማሕበረሰባዊ ሓበራዊ ቃልሲ የድሊ፡፡ ማሕበረሰባዊ ምንቅስቓስ  ብዘይዝኾነ ኣፈላላይ (ናይ ፖለቲካ፣ ሃይማኖት፣ፆታን ዕድመን ብርኪ መነባብሮን) ንኹሉ ህዝቢ ሓቚፉ ዘዕስል ናይ መቃለሲ ኣገባብ ስለዝኾነ ተመራፂ ይገብሮ፡፡  

ሓዱሽ ነገር እናፈጠርካ ንቕድሚት ምቕፃልስ ይትረፍ ነቲ ዝነበረናን ናትናን ብኣግባቡ ከይለለና ንባዕልና ካብ ናይ ባዕልና ራእይን መንነት ሥልጣነን ኣጓኒና ኢና። እቲ ዝገርም ሳላ እቲ ጽኑዕ፣ ሓያል፣ ብቐሊሉ ዘይፈርስን ዘይመውትን መንነት ሥልጣነን ቀዳሞት ወለዶታት ተጋሩ ጠቕሊልና ናብ መቓብር ኣይወረድናን፣ ወዲቕና እምበር ኣይሞትናን። ከምቶም ዝጠፍኡ ኣይጠፋእናን፣ ከምቶም ዝተውሓጡ ኣይተውሓጥናን፤ ኣለና። ወዲቕካ ምትሳእስ ይክኣል እዩ። ካብ ውድቀት ናብ ብራኸ ዳግም ክንሕምበብ ንኽኢል ኢና። 

ማሕበራዊ ምንቅስቓስ ድማ ሓደ ሕብረተሰብ ኣብ ፖለቲካዊ ፣ማሕበራዊን ኢኮኖሚዊን መዳያት መሰረታዊ ለውጢ ንኸምጽእ ጥጡሕ ባይታ ዘንጽፍ ቅድመ ኩነት እዩ። ስለዝኾነ ቅድሚ ኩሉ ብማሕበራዊ ምንቅስቓስ ኣቢልካ ንኹሉ ዝሽከም ንቑሕ ሕብረተሰብ ፈጢርኻ ምጽናሕ የድሊ። ምንቅስቓስ ትንሣኤ ኣክሱማዊ ሥልጣነ እውን ዋና ዕላምኡ መንነት ምልላይ እንተይኮነስ፡ ክብርታት ትግራዋይነት ከም ኮምፓስን ሽኻልን ብምጥቃም ኩለመዳያዊ ለውጥን ሓርነትን ማለት እውን፡ ንድጅታል ወያነ ሓዊሱ ኣብ ናይ ሕርሻ ማእቶት ፥ ሳይንስን ቴክኖሎጂን ፥ ኪነ/ስነን ጥበብን ወዘተርፈ ኣድማዒ ውጽኢት ንምምጻእ ዝሰርሕ ማሕበረሰባዊ ምንቅስቓስ ምውላዕ  እዩ።

WordPress Theme built by Shufflehound. ትንሳኤ ኣኽሱማዊ ስልጣነ | ፳፻፲፩ ዓ.